Этническая структура населения Беларуси

Змест

IУводзіны…………………………………………………..............…. .2

II Асноўная частка…………………………………………..……….… 3

1. Паняцце “этнас”………………………………………...............…3

2. Фактары фарміравання беларускага этнасу…………..................3

2.1. Узмацненне актыўнасці феадальна-прыгоннай сістэмы... ..4

2.2. Міграцыі насельніцтва …… …… ………………………. ...6

2.3. Эканамічныя працэссы……………………………….....……7

3. Аб'яднальныя працэсы ў межах гісторыка-этнаграфічных абласцей…………………………………………………….…………..11

4. Распаўсюджванне этнікону «беларусцы» і назвы «Белая Русь»……………………………………………………………………13

5. Фарміраванне этнічнай самасвядомасці………………………..16

5.1.Утварэнне спадчынных найменняў…………………………17

6. Канфесіянальная сітуацыя……………………….………………19

IIIЗаключэнне……………………………………………………....….21

IV Літаратура…………………………………………………...………22

УВОДЗІНЫ

Беларускі этнас - гэта ўстойлівая супольнасць людзей, якая гістарычна склалася на тэрыторыі сучаснай Беларусі, суседніх усходніх і паўночных землях і характарызуецца асаблівасцямі мовы, побыту, культуры, рысаў псіхікі і самасвядомасці, што перадаюцца з пакалення ў пакаленне. Працэс фарміравання беларускага этнасу з'яўляецца доўгім па часе, складаным і шматгранным.

Гэтая праца прысвечана вывучэнню этнічнай структуры насельніцтва Беларусі ў XVI – XVIII ст.ст. і сістэматызацыі ведаў па дадзенай тэме. На мой погляд тэма з’яўляецца актуальнай на сягодняшні дзень. Сапраўдны беларус павінен ведаць свае карэнні дзеля таго, каб не страціць самасвядомасць. Асноўная прычына складанасці і заблытанасці праблемы этнічнай самаідэнтыфікацыі беларусаў палягае, на маю думку, у схільнасці большасці даследчыкаў змешваць эндаэтнанімію і экзаэтнанімію беларусаў, што прыводзіць да сур’ёзных непаразуменняў і кардынальна супрацьлеглых высноваў.

Мэтай маёй працы з’яўляецца апісанне структуры беларускага этнасу менавіту ў XVI – XVIII ст.ст., бо гэты час для беларускага народа адзначаецца цяжкасцямі, якія былі абумоўлены шэрагам знешніх і ўнутрыпалітычных фактараў. Таксама перада мной была пастаўлена задача паказаць, у якіх умовах фарміравалася беларуская народнасць.

Праца падзелена на раздзелы. У першым з іх дадзена агульнае паняцце этнасу і яго галоўныя прыкметы. Далей апісаны фактары, якія ўплываюць на фарміраванне беларускага этнасу. Трэці раздзел раскрывае сэнс аб’яднальных працэссаў на тэрыторыі Беларусі ў разглядаемы перыяд. За ім ідзе чацвёрты раздзел, які прасочвае распаўсюджванне этнікону «беларусцы» і назвы «Белая Русь». Затым даследуецца фарміраванне этнічнай самасвядомасці беларусаў – усведамленне людзьмі прыналежнасці да свайго народа, яго адметнасці. І, наканец, шосты раздзел разглядае асноўныя праблемы канфесійнага становішча на тэрыторыі Беларусі ў XVI – XVIII ст.ст.

Для выканання гэтай працы мною былі выкарыстаны энцыклапедычныя звесткі, архівы, дакументы і акты тагачасных вякоў.

1. Паняцце “этнас”

Што такое "этнас", якія яго важнейшыя прыкметы? Як адбываўся працэс фарміраваннябеларускагаэтнасу?

Этнас, этнічная супольнасць (ад грэч. еіішоз - народ) — устойлівая супольнасць людзей, якая склалася гістарычна на пэўнай тэрыторыі, мае агульную мову, культуру, побыт, псіхалагічныя рысы і самасвядомасць. Асноўныя гістарычныя формы этнасу — род, племя, народнасць, нацыя — характарызуюцца і пэўнымі сацыяльна-эканамічнымі асаблівасцямі.

Галоўныя прыкметы этнасу: мова, самасвядомасць, культура, побыт, псіхіка і інш. — змяняюцца з цягам часу не так істотна, як сацыяльна-эканамічныя адносіны, якія адпавядаюць пэўнай гістарычнай ступені развіцця. На паняцці "этнас" грунтуецца значная частка этнаграфічнай і іншай навуковай тэрміналогіі — этнагенез, этнонім і інш.

Адной з галоўных прыкмет этнасу з'яўляецца этнічная тэрыторыя — тэрыторыя кампактнага рассялення пэўнага народа. Этнічная тэрыторыя - гэта не толькі сфера пражывання, але і жыццёвая аснова, што абумоўлівае спецыфіку гаспадарчых заняткаў і вытворчай культуры, жывіць канкрэтнымі вобразамі духоўныя скарбы народа, яго мову і фальклор. Мова народа з'яўляецца спецыфічным сродкам захавання і перадачы яго сацыяльнага вопыту, культурных традыцый. Праз мову рэалізуецца пераемнасць розных пакаленняў і гістарычных эпох.

Гісторыя фарміравання беларускага этнасу вывучаецца на падставе звестак з розных навук: лінгвістыкі, археалогіі, этнаграфіі, антралалогіі, тапанімікі і інш. Даследаванне праблемы этнагенезу беларусаў з'явілася вынікам выкарыстання спецыфічных крыніц, правядзення складаных і доўгіх пошукаў, параўнання высноў розных навук.

2. Фактары фарміравання беларускага этнасу

Умовы для фарміравання беларускай народнасці склаліся з сярэдзіны XIII ст. Аб'яднанне на працягу XIII - XVI стст. раздробленых зямель у складзе Вялікага Княства Літоўскага, падначаленне адзінай вярхоўнай уладзе прывяло да тэрытарыяльнай кансалідацыі і паслужыла штуршком для складвання этнічнай тэрыторыі беларусаў - тэрыторыі кампактнага рассялення народа, з якой звязаны яго фарміраванне і развіццё. Цэнтралізацыя дзяржавы (арганізацыя кіравання, ліквідацыя рэшткаў раздробленасці, уніфікацыя адміністрацыйнага падзелу, увядзенне адзінага заканадаўства, сімволікі) спрыяла больш цеснаму палітычнаму аб'яднанню беларускіх зямель і актыўнаму функцыяніраванню асноўнага для працэсу этнаўтварэння сацыяльна-эканамічнага фактару. 3 узмацненнем гандлё

Внимание, отключите Adblock

Вы посетили наш сайт со включенным блокировщиком рекламы!
Ссылка для скачивания станет доступной сразу после отключения Adblock!

Скачать